1) راسته روگوزا يا تتراكورالها :
از راستههاي مهم و از بين رفته ميباشد و كليه جنسهاي آن متعلق به دوران پالئوزوئيك است. داراي اسكلت آهكي بوده و به شكل انفرادي و كلني ديده ميشوند .
سطح خارجي اسكلت آنها به دليل چين خوردگيهاي افقي(Rugae) ناهموار بوده و روگوزا ناميده ميشوند. صفحات تابوله(Tabula) و ديساپيمنت(Dissepiment) نيز مشاهده ميشوند. در قسمت فوقاني هر كوراليت فرورفتگي فنجاني شكلي مشاهده ميشود كه به آن «كاليكس»(Calyx) ميگويند.
تابوله صفحات كم و بيش افقي، مقعر يا محدب است كه تا قسمت مركزي داخل يك پوليپ گسترش دارند.
ديساپيمنت صفحات كم و بيش منحنيشكل كه معمولا در مجاورت ديواره بيروني كوراليت(Epitheca) واقع شدهاند.
روگوزا ابتدا داراي شش سپتاي اوليه(اصلي) ميباشد و سپتاهاي بعدي كه تشكيل ميشوند، فقط در 4 نقطه در داخل كورالوم قرار ميگيرند و تعداد آنها مضربي از 4 بوده و نسبت به يك صفحه تقارن دارند، لذا به آنها تتراكورال هم گفته ميشود. زافرانتيس، كلسئولا و ليتوستروشن از جنسهاي شاخص تتراكورال ميباشند .
2 ) راسته تابولاتا
تمامي جنسهاي اين راسته به صورت كلني مشاهده ميشوند . صفحات تابولا در آنها گسترش يافته و سپتاها تحليل رفته ميباشند. منشا مرجانهاي تابولا هنوز مشخص نشده است. از اردويسين مياني تا پرمين وجود داشتهاند و بدين ترتيب همزماني با مرجانهاي چهارتيغهاي نشان ميدهند.
فاوزيتس، ميشلينا و هليوليتس از جنسهاي شاخص مرجانهاي تابوله ميباشند.
3 ) راسته اسكلراكتينا يا هگزاكورالها
مرجانهاي منفرد يا كلني با اسكلت آراگونيتي ميباشند. سيكل تشكيل سپتا در آنها شش يا مضربي از شش ميباشد. براي اولين بار در ترياس مياني ظاهر شده و يكي از تشكيلدهندههاي مهم ريفها در درياهاي مناطق حاره امروزي هستند.اسكلت هگراكورالها شبيه به تتراكورالها است ولي طرز تشكيل سپتاها در آنها با تتراكورالها متفاوت است. گونيوپورا، مونتليوالتيا و مآندرينا از جنسهاي شاخص هگزاكورال ميباشند.
مرجانهاي هگزاكورال و تتراكورال اگرچه در بعضي از خصوصيات مورفولوژيكي شبيه به يكديگر هستند اما اختلافات عمدهاي دارند. در تشكيل سپتاهاي تتراكورال بعد از تشكيل سپتاي اوليه، سپتاهاي بعدي فقط در 4 نقطه قرار ميگيرند، در صورتي كه سپتاهاي هگزاكورال نظم و ترتيب شعاعي دارند.
سپتاهاي اوليه تشكيل شده، كوراليت را به قسمتهاي 60 درجهاي تقسيم ميكنند و سپتاهاي بعدي در سيكلهاي منظم ششتايي و سپس مضربي از شش اضافه ميشوند.
تشخيص مرجانهاي چهار تيغه اي و ششتيغهاي از يكديگر در ميكروفاسيسها غير ممكن بوده و فقط از نظر شكل ظاهري و ساختمانهاي شعاعي و دايروي از يكديگر قابل تميز ميباشند.
تتراكورالها در پرمين فوقاني در حال انقراض بوده و نخستين هگزاكورالها در ترياس مياني ظهور پيدا ميكنند.
منبع :
جزوء ماکروفسیل ، دکتر عزیزالله طاهری
۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩۩
ویژگی های جالب مرجان ها :
1) مرجانها فقط 1% از بستر دریاها را پوشش میدهند .
2) مرجانها 25% از تمام حیات دریا را در خود حفظ ميكنند .
3) بسیاری ازانواع ماهیها در مرجانها زند گی ميکنند.
4) هر کدام از مرجانها یک اکوسیستم کامل هستند.
5) در اقیانوس اطلس %15 مرجانها تجمع دارند که مجموعهای از 70 گونه مرجان میباشند .
6) این مرجانها محل زندگی 500 نوع ماهی هستند .
7) اقیانوس هند و آرام شامل % 85 از ریفهای جهان با 700 نوع مرجان و 4000 گونه ماهی میباشند.
8) بیش از 80000 گونه حیاتی در مرجانها زندگی میکنند.
9) مرجانها 6/1 سواحل دریاها و خشکیها را محافظت ميكنند ،مثلا : جزیره های کمارتفاع را در برابرخشم امواج و فرسایش دریاها محافظت مینمایند .
10) هر یک متر مربع مرجان از نظر اقتصادی برابر 47000 دلار میارزد .
11) بزرگترین صنعت توریست جهان با جذابیتهای طبیعی که 10% از کل صنعت توریست را پوشش میدهند .
12) از مرجانها جهت تولید داروهای ضد سرطان و جهت پیوند استخوان استفاده میگردد.
13) مرجانها به غیر از غذا یک مکان برای زندگی موجودات دریایی هستند.
14) این موجودات از قدیمیترین اکوسیستم زمین هستند و جوانترین مرجانها 18000 سال عمر دارند.
15) مرجانها گونهای از جاندارانند که نه گیاهند و نه جانور بلکه ماینرال نام دارند که از موادی به نام زوکسانتیلا تشکیل یافتهاند.
16) مرجانها دو دسته اند: مرجانهای نرم و مرجانهای سخت .
17) مرجانهای نرم: از اجزایی به نام پلیــــپس تشکیل شدهاند.پلیــــــپسها در درون خود مایعی ژله مانند دارند.
18) دهان مرجانها از اجزایی به نام تنـــــتیکلز تشکیل شده است که به وسیله آن پلـــــنکتونها را به دام میاندازد.
19) مرجانها به دو طریق تقسیم سلولی و حرکت لاروها تولید مثل میکنند.
20) مرجانها سیستم دفاعی و تهاجمی هم دارند.
21) مرجانها زندگی همیارگونهای دارند.
22) مرجانها تا جایی که مواد غذایی دارند رشد میکنند سپس رشد آنان متوقف گردیده و اجازه رشد به گونههای دیگری میدهند که فرصتهای غذایی مناسبتری دارند.
23) برطبق آمار سازمان اقیانوسشناسی آمریکا مرجانها در حال انقراض هستند .
24) از سال 92 تا 2000 حدود 10% از مرجانها از بین رفتهاند.در صورتی که امروزه در آستانه هزاره سوم%25 از بین رفتهاند و %58 دیگر بر طبق آمار جهانی در خطر میباشند.
منبع :
دانشنامه رشد